Vasten en oxidatieve stress: hoe gaat vasten veroudering tegen?

Vasten en oxidatieve stress: hoe gaat vasten veroudering tegen?


Article written by: Steven van Randwijck, 
founder Holland Health Clinic

Vasten diëten zoals intermittent fasting en fasting mimicking worden steeds populairder. Niet alleen om zelf te ondergaan, maar ook in de wetenschap. Inmiddels is duidelijk dat vasten positieve werkingen heeft op uiteenlopende aspecten van ons lichaam en er is steeds meer inzicht in waardoor dit komt. In dit artikel kijken we naar het effect van vasten op het verouderen van cellen, specifiek door oxidatieve stress. 

Oxidatieve stress is een stofwisselingstoestand waarbij de hoeveelheid reactieve zuurstofverbindingen in een cel meer is dan normaal. Dit beschadigt alle delen van de cel, inclusief proteïnen, lipiden en DNA. Deze gevolgen zijn mede verantwoordelijk voor veroudering. Oxidatieve stress kan onder andere ontstaan door roken, medicijngebruik, overmatig alcoholgebruik, te lange blootstelling aan de zon, intensief sporten, obesitas en depressie. 

De Universiteit van Florida onderzocht welk effect vasten heeft op het tegengaan van celveroudering door oxidatieve stress. In dit onderzoek werd enerzijds gekeken of vasten de cellen beschermt tegen oxidatieve stress, en anderzijds of vasten celbeschadigingen herstelt. 

Een mooi resultaat wat vasten vaak met zich meebrengt is natuurlijk gewichtsverlies, echter kan dit andere effecten van vasten overschaduwen of beïnvloeden. Daarom werden participanten in dit onderzoek gevraagd om tijdens de momenten dat ze niet aan het vasten waren juist meer te eten dan normaal, zodat hun lichaamsgewicht hetzelfde bleef. 

Het eerste resultaat van dit experiment was dat lichaamscellen meer kopieën van het SIRT3 gen aanmaakten. Dit gen helpt om de vrije aanmaak van reactieve zuurstofverbindingen te voorkomen en het verbetert celreparatie. De aanmaak van dit gen ondersteund dus al beide hypotheses: cellen worden zowel beschermd tegen oxidatieve stress als genezen van de gevolgen daarvan. 

Een ander resultaat wat naar voren kwam was een significante afname van insuline. Dit wijst erop dat deelnemers meer op dit hormoon reageerden. Dit is belangrijk want een lagere gevoeligheid voor insuline verhoogt het risico op diabetes. 

De participanten werden gevraagd om tijdens één van de vastenweken vitamine C en E supplementen in te nemen. Een onverwacht resultaat hiervan was dat in die week de voordelen van het vasten minder sterk waren. Dit doet vermoeden dat de cellen relatief beschermd waren tegen het ervaren van oxidatieve stress en hierdoor niet hun natuurlijke afweer verhoogden. Dit zou aan kunnen duiden dat antioxidantsupplementen gezonde cellulaire reacties blokkeren. Ook al zijn antioxidantsupplementen op andere momenten juist goed, is het ook goed om juist die processen met een bepaalde regelmaat aan te wakkeren. 

Meer weten over intermittent fasting of fasting mimicking? Ga terug naar het overzicht en lees meer van onze artikelen! Of scroll naar beneden om je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Wil je zelf aan de gang met fasting mimicking? Bestel dan het 5-daagse fasting mimicking dieet. 

Meer lezen over dit onderzoek? Hier vind je een uitgebreide samenvatting van “Feast then famine – how fasting might make our cells more resilient to stress”

Let op: vasten kan gezondheidsrisico’s met zich meebrengen voor zwangere/lacterende vrouwen, mensen met ondergewicht/anorexia, < 18 jaar en > 70 jaar, met een fragiele gezondheid door een ziekte of medische ingreep, medicatiegebruik, auto-immuunziekte en intensieve lichamelijke activiteit. Raadpleeg in dit geval de diëtist en arts van Holland Health Clinic of je eigen huisarts.